Het project Missionaire Parochie kreeg op 25 maart in Veenendaal een krachtige nieuwe impuls. Ed Arons, een van de mensen van het eerste uur van charismatische vernieuwing in Nederland, doet verslag.
Pastoor Jochem van Veldhoven uit Oosterhout, die in 2022 met twaalf parochianen aan de conferentie Missionaire Parochie meedeed, zei in Veenendaal: “Wat ik een zegen vind van het leiderschapsteam is dat al mijn tekortkomingen en gebrek aan talenten in dat leiderschapsteam worden aangevuld.”
Maria Boodschap 2022 zag de start van de grote conferentie met father Mallon in Breda. Toen waren er duizend deelnemers en vijf van de zeven bisschoppen present.* Een jaar later is het Veenendaal, met bijna 700 deelnemers en één lokale bisschop.
Navraag levert op dat er bijna net zoveel Nederlandse deelnemers zijn als vorig jaar en dat de helft nieuw is. Bemoedigend is het te horen dat er ongeveer zeventig priesters aanwezig zijn, de meesten pastoor van een parochie die in de lijn van Mallon vernieuwing zoeken. Het merendeel van de aanwezigen is als groep vanuit een parochie gekomen. Gouda met maar liefst 45 deelnemers!
Feitelijke leiding
Bijzonder is het dat zowel Breda als Veenendaal is voorbereid door vijf samenwerkende organisaties: het bisdom Breda, het Centrum voor Parochiespiritualiteit, Xpand, het Katholiek Alphacentrum en Alpha Nederland. Samen willen ze deze lijn voortzetten in meer ondersteunende activiteiten. De feitelijke leiding is in de handen van twee bekenden van de Katholieke Charismatische Vernieuwing : Harm Ruiter, zoon van het pioniers-echtpaar Anton en Nellie Ruiter, en Mirjam Spruit, dochter van Gert en Riet Borst, eveneens een echtpaar van het eerste uur.
Na een halve eeuw
De sfeer is in ieder geval dezelfde als in 2022: lofprijzing, kleine deelgroepen bij de workshop en een gezamenlijke slotsessie om de komst van de Geest. Frappant dat parochievernieuwing haast synoniem lijkt aan charismatische vernieuwing, vrucht van een halve eeuw biddende voorbereiding. Kennelijk is nu de tijd rijp om die halve eeuw ervaring te delen met parochies. Aan de andere kant is die charismatische dimensie voor sommigen een te hoge drempel om mee te (blijven) doen. Hopelijk komt de Geest hun op een andere manier te hulp.
Hier ben ik, Heer
Het thema van de dag ´Hier ben ik´ komt al voor de verwelkoming aan bod: in het lied dat speciaal voor vandaag is gecomponeerd en door de band wordt ingestudeerd en begeleid. In de eucharistieviering, het eerste programmaonderdeel, preekte mgr. Van den Hout van Groningen-Leeuwarden diezelfde boodschap: ´Hier ben ik´, de bereidheid om Gods wil te doen, zoals ook Maria haar onvoorwaardelijke jawoord gaf. Mgr. Liesen, de initiatiefnemer van de Missionaire Parochie, die de celebrant was in 2022, moet nu helaas wegens ziekte verstek laten gaan. Via Whatsapp laat hij weten de dag intensief mee te beleven.
Hanna Vaughan-Spruce: “In een gezond team heerst een cultuur van vertrouwen en kwetsbaarheid.”
Gezondheid van een parochie toetsen
De Engelse vertegenwoordigster van Divine Renovation, Hanna Vaughan-Spruce, is de hoofdspreekster van vandaag. Ze toetst de gezondheid van een parochie aan drie vereisten: nieuwe mensen, gezond leiderschap en veranderde levens.
Zijn er veel activiteiten, maar geen nieuwe gezichten, dan moet je nagaan hoe dat komt. Vraag je af: zijn we wel klaar voor nieuwe mensen en welke activiteiten kunnen we loslaten?
Ongezond leiderschap uit zich in onenigheid in het pastorale team, in een leider met enkel jaknikkers en in het vermijden en toedekken van conflicten. Een gezond team deelt dezelfde visie, brengt ieder tot zijn eigen kracht en er heerst een cultuur van vertrouwen en kwetsbaarheid.
Tot slot de veranderde levens: mensen die het niet zo druk hebben dat ze geen tijd meer hebben om te bidden, maar mensen die openstaan voor de werking van de Heilige Geest.
Niet maakbaar, wel bidbaar
De goed verzorgde lunch biedt de deelnemers de mogelijkheid elkaar te ontmoeten en met elkaar uit te wisselen. Maar ook om even naar de gebedsruimte te gaan om samen bij de Heer te zijn voor het Allerheiligste. Daarna is er een keuze uit diverse workshops. Pastoor Jeroen Smith uit Leiden legt de klemtoon op gebed: genade in een parochie is niet maakbaar, maar wel bidbaar. Maak ruimte voor eucharistische aanbidding, in de parochie en in je eigen leven.
Goed, gedeeld leiderschap
In de grote zaal heeft de organisatie tafels aangebracht, speciaal voor de workshop van Paul Donders, directeur van Xpand, een van de organisaties die de Missionaire Parochie dragen. Hij draagt handvatten aan voor goed, gedeeld leiderschap en laat de deelnemers uit dezelfde parochie zelf nagaan waar hun parochie staat. Zij doen dat aan de hand van een checklist van zes thema´s:
(1) Onze inspiratie en passie, de gezamenlijke droom, het gebed en de gezamenlijke openheid voor de Heilige Geest;
(2) onze toewijding aan onze taak en aan God;
(3) onze visie, de keuzes die we willen maken en de plannen voor de komende drie jaar;
(4) onze onderlinge relatie, gebaseerd op vertrouwen en respect, met ruimte voor feedback en een snel en goed omgaan met conflict;
(5) onze prestaties, gebaseerd op een goede organisatie, inspirerend overleg, zorg voor elkaar en eerlijke evaluatie en
(6) onze interconnectie, het samenwerken in een breder kader.
Waar doen wij het in onze parochie al goed en waar moeten we nog extra stappen zetten?
Met 3% al revolutie mogelijk
Als bemoediging geeft hij aan dat voor een transformatie of revolutie maar drie procent van alle betrokkenen nodig is, maar die moeten dan wel allen bezield zijn door eenzelfde visie. Die drie procent moet vervolgens twintig procent mee zien te krijgen als draagvlak voor de verandering.
Welke stap wil God dat je maakt?
Aan het einde van de dag is het Hanna Vaughan-Spruce die de aanwezigen vraagt na te gaan welke boodschap God deze dag voor hen heeft. Welke stap wil Hij dat je maakt? Ieder mag het antwoord optekenen op een kaart en die neerleggen aan de voet van het kruis. Een kaart die over enkele weken naar het eigen thuisadres zal worden gestuurd. Daarna leidt zij allen in een gebed om een doorbreken van Gods Geest, om barrières weg te nemen en controle te krijgen over je leven.
Toekomst
Een volle dag van half 10 tot half 6, een dag vervuld van de Geest als schakel in het vernieuwingsproces van veel Nederlandse parochies. Vanaf het podium wordt duidelijk gemaakt dat de Missionaire Parochie ook in de toekomst dit proces wil blijven begeleiden.
Een samenvatting van de presentaties en enkele getuigenissen zijn te vinden op de website missionaireparochie.nl, waar ook een link staat naar de professionele video die van de conferentie gemaakt is. Uitgeverij Adveniat geeft een speciaal magazine over de conferentie uit, zoals ze ook in 2022 deden.
Ed Arons
*Alleen kardinaal Eijk en de zieke bisschop Smeets ontbraken in 2022.
Uit Bouwen aan de Nieuwe Aarde 2023-2