Vruchten van de Geest die zich manifesteren in uitwendig gedrag
De Heilige Geest schenkt ons een hele reeks zegeningen, die we kennen als “vruchten van de Heilige Geest”. Paulus maakt er in zijn Brief aan de Galaten als volgt melding van:“Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, vertrouwen, zachtmoedigheid, zelfbeheersing” (Galaten 5, 22-23).
Wellicht zijn deze “vruchten” nog het best te begrijpen als innerlijke gezindheden van het hart, hoewel deze niet zijn los te maken van de concrete uitvloeisels daarvan: de betoning van liefde, vreugde, vrede enz. in concrete houdingen en daden. Met wat minder woorden zouden we kunnen zeggen: vruchten zijn inwendige gezindheden, die zich manifesteren in uitwendig gedrag.
Zichtbaar resultaat
Daarmee is niet alles gezegd. Het woordje “vrucht” roept onwillekeurig het beeld op van een resultaat: het positieve gevolg van een onderneming of van de werking of inwerking van iets of van iemand. Misschien moeten we de vruchten van de Heilige Geest ook in die zin verstaan: als resultaten van de werking van de Geest in het hart van de gelovige.
Wanneer sommigen de vruchten omschrijven als “uitstralingen van de Geest in Gods kinderen” of “volmaaktheden die de Heilige Geest in ons bewerkt”, benadrukken zij in wezen hetzelfde, namelijk dat vruchten het gevolg zijn van het actief bezig zijn van de Heilige Geest in ons innerlijk.
Vruchten zijn altijd zichtbare gevolgen. Zij maken de invloed en de leiding van de Heilige Geest waarneembaar voor anderen. Aan de vruchten kan men zien dat de Heilige Geest echt in iemand aan het werk is. In die zin zijn vruchten ook getuigenissen.
Karakter
Veelal plaatst men de werking van de Heilige Geest – voor zover het om de vruchten gaat – in het karakter van de gelovige. De aanwezigheid van vruchten bewijst dan dat ons karakter zich onder invloed van de Heilige Geest in positieve zin heeft veranderd. Het heeft zich geheiligd. Heiliging betekent dat ons karakter meer en meer op dit van Jezus Christus is gaan gelijken.
Duidelijk is dat men deze vruchten nooit helemaal op eigen houtje kan bereiken. Zij zijn zo verheven van aard, dat geen mens ze op eigen kracht kan verwerven. Niet voor niets zijn het vruchten van de Heilige Geest. We krijgen ze in ontvangst. Het zijn geschenken, zegeningen, die uitgaan van de Heilige Geest.
Toch krijgen we ze ook weer niet zomaar cadeau. Vrucht dragen kan alleen maar als we willen meewerken met de Heilige Geest. We moeten openstaan voor zijn aanwezigheid. Zonder ontvankelijkheid van onzentwege kan Hij niet in ons aan het werk. Vandaar dit getuigenis van een deelnemer aan een (charismatische) gebedsgroep: “Wie ‘nee’ zegt, blijft buiten de werking van de Heilige Geest. Wie ‘ja’ zegt, ziet de vrucht geleidelijk in zich groeien. Nochtans zien anderen duidelijker de verandering in je levenshouding en relaties dan jijzelf”.
Zijn leiding volgen
Dit “ja” zeggen is natuurlijk veel meer dan zich alleen maar verstandelijk openen voor de Heilige Geest. Het vergt een actieve inzet, of, zoals Paulus het zegt, een “leven volgens de Geest” (Galaten 5,16). Dit betekent dat we bereid moeten zijn om de Heilige Geest te betrekken in alles wat ons aangaat en voortdurend klaarstaan om zijn leiding te volgen. Dan pas gaan we ook groeien en vanzelf die dingen achterwege laten die ons van Hem kunnen verwijderen. Opnieuw laten we Paulus aan het woord: “Ik bedoel dit: leef volgens de Geest, dan zult u niet toegeven aan uw zondige begeerte. (…) De uitingen van een zondig leven zijn bekend, zoals ontucht, onreinheid, losbandigheid, afgodendienst, toverij, vijandschap, twist, afgunst, woede, intriges, ruzies, partijdigheid, jaloersheden, drinkgelagen, orgieën en dergelijke dingen meer” (Galaten 5,16.19-21). Wie zich op die manier gedraagt, keert zich af van de Heilige Geest en kan onmogelijk zijn vruchten verwerven. Vruchten hangen immers samen met een leven “volgens” de Geest.
Is het dan een kwestie van alles of niets? Wij menen van niet. Leven volgens de Geest zal men altijd moeten leren en zal onvermijdelijk gepaard gaan met vallen en opstaan. Maar wie vorderingen maakt en groeit in zijn relatie tot de Heilige Geest, zal ook meer en intenser in zijn vruchten delen. Want Hij is degene die ze verdeelt, die ze schenkt, in meerdere of mindere mate. Vrucht dragen betekent meer en meer op Jezus gelijken. Geen eenvoudige opdracht dus. Het is een zaak van levensheiliging en van praktische geestelijke groei. Voor de meesten zelfs een proces dat hun hele leven in beslag zal nemen.
Vruchten of vrucht
Het valt op dat Paulus in zijn Galatenbrief niet spreekt van “vruchten” in het meervoud, maar van “vrucht” in het enkelvoud. Waarschijnlijk wil hij daarmee de onderlinge samenhang van de vruchten beklemtonen. Volgens sommigen bedoelt hij dat er in feite maar één vrucht is, de liefde, en dat alle overige vruchten daarvan slechts de varianten zijn. De liefde dus, als de “band van de volmaaktheid”, die alle overige vruchten omvat (Kolossenzen 3,14).
Edgard Peeters
Literatuur waaruit geput is voor dit artikel: zie www.kcv-net.nl/kcv/a/4083 #
Uit Bouwen aan de Nieuwe Aarde 2018-1
Dit is het eerste van zijn drie artikelen over vruchten van de Geest.
Zijn eerdere serie over Gaven van de Geest naar Jesaja 11 staat op: https://stucom.nl/document/0454.pdf